Truyện trinh thám là một thể loại văn học đặc biệt thu hút đông đảo độc giả trên toàn thế giới. Đặc trưng của truyện trinh thám là đề cao yếu tố phá án, điều tra tội phạm, tập trung vào việc khám phá những bí ẩn, các hành động phạm pháp hoặc các hiện tượng kỳ lạ. Tác phẩm trinh thám thường xoay quanh nhân vật chính là thám tử, cảnh sát hoặc đôi lúc là một cá nhân bình thường nhưng có tư duy logic xuất sắc, nhạy bén trong việc phân tích manh mối. Độc giả theo dõi từng trang truyện ngột ngạt, hồi hộp, như cùng nhân vật lần lượt khám phá các dấu vết, tháo gỡ từng nút thắt của bí ẩn để đi đến chân lý cuối cùng.

Thông thường, mỗi câu chuyện trinh thám mở đầu bằng một vụ án hoặc một sự kiện gây nhiều nghi vấn, kéo theo mạch truyện với hàng loạt tình tiết phức tạp, các nhân chứng, đối tượng tình nghi đa dạng và những cú lừa bất ngờ. Yếu tố thành công của truyện trinh thám nằm ở khả năng gây tò mò, bất ngờ cho người đọc. Văn phong thường súc tích, logic, giàu lập luận và kỹ thuật dựng truyện tinh tế. Ngoài giải trí, loại truyện này còn giúp rèn luyện tư duy phản biện, khả năng quan sát cũng như đánh giá các tình huống thực tế một cách khách quan hơn.

Tại Việt Nam, truyện trinh thám đã có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, đặc biệt từ khi xuất hiện và dịch các tác phẩm nổi tiếng trên thế giới như Sherlock Holmes, Thám tử lừng danh Conan, hay loạt truyện trinh thám của Agatha Christie. Ngoài ra, các tác giả trong nước như Phạm Cao Củng, Nguyễn Nhật Ánh cũng đóng góp những tác phẩm đặc sắc, gìn giữ và phát triển vị thế của thể loại này trong lòng độc giả Việt. Truyện trinh thám không chỉ là một thú vui giải trí lành mạnh mà còn là cơ hội để mỗi người khám phá chiều sâu tâm lý và bản chất cuộc sống thông qua những vụ án li kì nhưng đầy tính nhân văn.