Dân ca Nghệ Tĩnh là một thể loại nhạc dân gian đặc trưng của vùng đất Nghệ An và Hà Tĩnh, hai tỉnh nằm ở miền Trung Việt Nam. Loại hình này đa dạng về thể loại như ví, giặm, hò sông nước, hát dặm..., được hình thành và phát triển qua nhiều thế hệ, gắn bó mật thiết với đời sống lao động, sản xuất, sinh hoạt của người dân nơi đây. Dân ca Nghệ Tĩnh thấm đẫm hơi thở của những ngày làm đồng, những cuộc đi chợ hay lúc dệt vải, là sự kết tinh giữa cảm xúc cá nhân và tình cảm cộng đồng. Mỗi điệu hát, mỗi câu hò đều chứa chan sự chân phương, mộc mạc nhưng không kém phần sâu sắc, thể hiện tâm hồn rộng mở và đức tính kiên cường của người dân xứ Nghệ.

Không chỉ hấp dẫn bởi nội dung ý nghĩa, dân ca Nghệ Tĩnh còn nổi bật bởi chất giọng đặc trưng của vùng đất này. Những tiếng hát vang lên rền rĩ, mượt mà mà vẫn da diết, truyền cảm. Người trình diễn dân ca chủ yếu là những nghệ sĩ "nghệ dân" – tức những người dân bình thường, không chuyên nghiệp, nhưng lại thể hiện được chất nghệ thuật cao qua từng câu hát, điệu nhạc. Sự gần gũi trong việc truyền đạt cảm xúc khiến dân ca nơi đây luôn sống động, đầy sức lan tỏa và rất khó trộn lẫn với các thể loại dân ca ở những vùng khác. Chính sự độc đáo ấy đã làm nên nét nhận diện, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của quê hương Nghệ Tĩnh.

Trước thách thức của sự phát triển hiện đại, dân ca Nghệ Tĩnh đối mặt với nguy cơ mai một. Tuy nhiên, nhiều nghệ dân và các tổ chức văn hóa vẫn say mê bảo tồn, truyền dạy cho lớp trẻ nhằm giữ gìn giá trị truyền thống. Những buổi sinh hoạt cộng đồng, những chương trình biểu diễn trên sân khấu lớn hay trong các lễ hội là dịp để dân ca Nghệ Tĩnh tiếp tục vang vọng, tô điểm cho đời sống tinh thần của người dân. Nghệ dân ca đã, đang và sẽ mãi là biểu tượng của lòng tự hào, nét đẹp tinh thần và văn hóa đặc sắc của người Nghệ Tĩnh, xứng đáng được trân trọng và phát huy trong mọi thời đại.