Khái niệm “dân biết, dân bàn” là một định hướng quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển nền dân chủ ở Việt Nam. Theo Đảng và Nhà nước, quyền lực thật sự phải thuộc về nhân dân, mọi quyết định liên quan đến lợi ích của cộng đồng đều cần được công khai, minh bạch để toàn dân có thể tiếp cận, hiểu rõ và tham gia ý kiến. Điều này không chỉ bảo đảm quyền bình đẳng trong xã hội mà còn phát huy vai trò chủ thể của người dân đối với các vấn đề quốc kế dân sinh. Việc “dân biết” nhấn mạnh tới trách nhiệm thông tin, truyền đạt của chính quyền; “dân bàn” khẳng định nhân dân được quyền trao đổi, thảo luận và bày tỏ quan điểm trước những chính sách lớn, dự án phát triển hoặc các vấn đề đòi hỏi sự đồng thuận cao của xã hội.

Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả phương châm này, cần có cơ chế rõ ràng và phù hợp nhằm thúc đẩy sự tham gia thực chất của người dân vào các quá trình thảo luận và ra quyết định. Việc tổ chức đối thoại, lấy ý kiến rộng rãi phải được tiến hành nghiêm túc, tránh hình thức, nhằm lắng nghe tiếng nói trực tiếp từ cơ sở. Các tổ chức đoàn thể, Mặt trận Tổ quốc, cũng như hệ thống thông tin đại chúng có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ kết nối giữa chính quyền và người dân, giúp cho mọi chủ trương đều được truyền đạt đầy đủ, dễ hiểu và phù hợp với thực tế từng địa phương. Khi nhân dân được biết rõ và bàn luận về các vấn đề chung, niềm tin vào nhà nước sẽ được củng cố và các chính sách sẽ đạt hiệu quả thực tiễn cao hơn.

Cuối cùng, “dân biết, dân bàn” không chỉ dừng lại ở quyền lợi mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân. Ý thức trách nhiệm của mỗi người đối với cộng đồng, cùng sự tự giác tham gia đóng góp ý kiến, góp phần xây dựng pháp luật và giám sát thực hiện chính sách là nền tảng cho xã hội công bằng, văn minh. Trong thời kỳ hội nhập và phát triển hiện nay, việc thực hiện tốt phương châm này càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, giúp phát huy sức mạnh trí tuệ và sự sáng tạo của toàn dân, từ đó góp phần đưa đất nước tiến lên vững chắc trên con đường đổi mới.