Dân tộc Thái là một trong những cộng đồng dân tộc lớn ở Việt Nam, chủ yếu sinh sống tại các tỉnh vùng núi phía Bắc như Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái và Hòa Bình. Ngoài ra, một bộ phận nhỏ người Thái còn phân bố tại Thanh Hóa và Nghệ An. Địa bàn cư trú truyền thống của người Thái thường là những thung lũng rộng rãi, nơi có nguồn nước dồi dào và đất đai màu mỡ phù hợp cho việc canh tác lúa nước và chăn nuôi gia súc. Người Thái chọn định cư ven các con sông, suối lớn như sông Đà, sông Mã, sông Nậm Rốm vì thuận tiện cho giao thương và sinh hoạt hàng ngày.

Cộng đồng dân tộc Thái có hai nhóm chính: Thái Đen và Thái Trắng, mỗi nhóm lại có những đặc điểm về văn hóa, trang phục và ngôn ngữ riêng biệt. Qua nhiều thế hệ, người Thái đã phát triển nền văn hóa bản sắc đặc trưng với hệ thống lễ hội đa dạng như lễ hội Khặp, Hội Xên bản Xên mường, cùng nghệ thuật ẩm thực và múa xoè nổi tiếng. Những nét văn hóa này không những góp phần làm phong phú bản đồ văn hóa Việt Nam mà còn thu hút nhiều du khách đến khám phá vùng Tây Bắc. Việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản của dân tộc Thái hiện nay được chú trọng bởi cả cộng đồng và các cơ quan quản lý văn hóa.

Ngoài Việt Nam, người Thái còn có mặt tại một số quốc gia Đông Nam Á như Lào, Thái Lan và Trung Quốc, được biết đến với các tên gọi khác nhau tùy theo từng địa phương. Mặc dù ở đâu, dân tộc Thái cũng giữ được nền văn hóa độc đáo qua lối kiến trúc nhà sàn, hệ thống chữ viết riêng, và truyền thống đoàn kết cộng đồng. Ngôn ngữ Thái thuộc nhóm ngôn ngữ Tày – Thái, cho thấy sự liên hệ chặt chẽ giữa các nhánh người Thái ở các nước trong khu vực. Sự giao thoa về văn hóa và quá trình di cư của dân tộc Thái đã tạo nên một hình ảnh đa dạng nhưng thống nhất, góp phần làm nên diện mạo riêng cho các vùng miền có người Thái sinh sống.