Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam là văn bản có giá trị pháp lý cao nhất, quy định về mục tiêu, nguyên tắc tổ chức, hoạt động và cơ cấu của Đảng. Điều lệ xác định rõ vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, bảo đảm sự thống nhất trong tư tưởng, hành động của toàn thể đảng viên. Văn bản này nêu rõ các yêu cầu về phẩm chất, năng lực, trách nhiệm của mỗi đảng viên, đồng thời đặt ra những quy định nghiêm ngặt về việc kết nạp, rèn luyện, đánh giá và xử lý kỷ luật đối với từng trường hợp vi phạm. Điều lệ cũng nhấn mạnh nguyên tắc tập trung dân chủ, kỷ luật tự giác, đoàn kết thống nhất trong Đảng, xem đó là nền tảng cho quá trình lãnh đạo và phát triển đất nước.

Theo Điều lệ, tổ chức của Đảng bao gồm các cấp bộ từ cơ sở đến Trung ương, vận hành theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách. Mỗi tổ chức Đảng phải thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị tại địa phương, đơn vị và thường xuyên đổi mới phương thức hoạt động phù hợp với thực tiễn. Điều lệ quy định về Đại hội Đảng các cấp, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và các chức danh lãnh đạo chủ chốt, lịch trình bầu cử, quyền hạn và trách nhiệm của từng tập thể, cá nhân trong bộ máy tổ chức Đảng. Nội dung Điều lệ cũng lưu ý vấn đề kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, tiêu cực để giữ gìn sự trong sạch, vững mạnh của Đảng.

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ là cơ sở để tổ chức, vận hành các hoạt động nội bộ mà còn phản ánh tinh thần, ý chí xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, vì lợi ích của nhân dân và dân tộc. Việc thực hiện đúng và đủ các quy định của Điều lệ chính là điều kiện tiên quyết để mỗi tổ chức Đảng giữ vững niềm tin trong quần chúng, nâng cao hiệu quả của công tác xây dựng Đảng, góp phần thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước bền vững. Các nguyên tắc, nội dung của Điều lệ luôn được chỉnh sửa, bổ sung qua các kỳ Đại hội nhằm đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn và xu thế phát triển của đất nước trong từng giai đoạn.