Dân tộc Mông là một trong những dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời tại vùng núi phía Bắc Việt Nam. Họ chủ yếu tập trung ở các tỉnh như Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La, Cao Bằng và Yên Bái. Những địa phương này có địa hình đồi núi hiểm trở, khí hậu lạnh và mát mẻ, phù hợp với lối sống và canh tác truyền thống của người Mông. Ngoài ra, một bộ phận nhỏ người Mông còn di cư sang các tỉnh trung du phía Bắc, miền Trung và Tây Nguyên nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là tại vùng Tây Bắc Bộ. Sự phân bố của dân tộc Mông chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên cũng như truyền thống canh tác lúa nước, ngô trên nương rẫy, đồng thời gắn bó mật thiết với văn hóa, phong tục đặc trưng của họ.

Người Mông không chỉ sinh sống trên địa bàn Việt Nam mà còn có cộng đồng lớn ở nhiều quốc gia khác tại khu vực Đông Nam Á và Đông Á như Lào, Trung Quốc, Thái Lan và Myanmar. Việc phân bổ rộng khắp này là kết quả của nhiều đợt di cư lịch sử trong quá khứ. Tuy nhiên, dù sống ở đâu, đồng bào Mông vẫn duy trì bản sắc văn hóa riêng biệt, với các phong tục, tập quán truyền thống như chợ phiên, lễ hội Gầu Tào, nghệ thuật thêu dệt vải lanh và cưới hỏi đặc sắc. Cuộc sống nơi vùng cao không chỉ là thử thách mà còn giúp cộng đồng người Mông phát huy những giá trị văn hóa, tinh thần đoàn kết, lòng yêu lao động và ý chí vươn lên mạnh mẽ.