Lạm phát là hiện tượng mức giá chung của hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế tăng lên trong một thời kỳ nhất định, dẫn đến sức mua của đồng tiền giảm đi. Có nhiều nguyên nhân gây ra lạm phát, bao gồm sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng đột biến, chi phí sản xuất tăng cao, hoặc tác động từ các yếu tố bên ngoài như giá dầu toàn cầu leo thang. Khi lạm phát xảy ra, người dân cần phải chi tiêu nhiều hơn cho cùng một lượng hàng hóa so với trước, đồng thời ảnh hưởng đến tiết kiệm, đầu tư cũng như sự phát triển tổng thể của nền kinh tế. Các quốc gia thường sử dụng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) để đo lường mức độ lạm phát hàng năm, giúp chính phủ có thể đưa ra các chính sách tiền tệ phù hợp nhằm kiểm soát và ổn định giá cả.

Việc tính toán tỷ lệ lạm phát dựa chủ yếu vào sự thay đổi của chỉ số giá tiêu dùng qua các thời kỳ. Cụ thể, tỷ lệ lạm phát của một năm được xác định bằng cách lấy mức tăng của CPI so với năm trước, rồi chia cho CPI năm trước và nhân kết quả với 100 để ra phần trăm. Ví dụ, nếu CPI năm trước là 100 và năm nay là 105 thì tỷ lệ lạm phát là ((105 - 100)/100)*100 = 5%. Việc theo dõi tỷ lệ lạm phát thường xuyên giúp các nhà hoạch định chính sách kịp thời điều chỉnh lãi suất, quy mô cung tiền hoặc thực hiện các biện pháp khác nhằm kiểm soát sự tăng giá quá mức và hạn chế những tác động tiêu cực đến nền kinh tế.

Lạm phát có thể mang lại những tác động tích cực hoặc tiêu cực tùy vào mức độ và nguyên nhân gây ra nó. Nếu duy trì ở mức hợp lý, lạm phát khuyến khích người dân chi tiêu, đầu tư và thúc đẩy sản xuất, từ đó góp phần tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, khi vượt ngưỡng kiểm soát, lạm phát có thể gây mất ổn định tài chính, giảm niềm tin vào đồng tiền và ảnh hưởng xấu tới đời sống người dân, đặc biệt là những người có thu nhập cố định. Do vậy, việc đo lường, dự báo và quản lý lạm phát là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của bất kỳ chính phủ nào nhằm đảm bảo sự cân bằng và bền vững cho nền kinh tế quốc gia.