Mâm cỗ ngày Tết cổ truyền là biểu tượng không thể thiếu trong dịp xuân về, mang đậm nét văn hóa và tình cảm gắn kết của người Việt Nam. Việc chuẩn bị mâm cỗ không chỉ là một phong tục mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện sự thành kính với tổ tiên và những mong ước tốt đẹp cho năm mới. Trong mỗi gia đình, dù giàu hay nghèo, mâm cỗ ngày Tết đều được chăm chút kỹ lưỡng từ khâu chọn nguyên liệu đến trang trí, sao cho thể hiện sự trân trọng, no đủ và hy vọng. Chính vì thế, mâm cỗ còn là nơi hội tụ của những giá trị truyền thống và là sợi dây gắn kết các thế hệ trong gia đình sum họp đầu năm.

Thành phần của mâm cỗ ngày Tết thường rất đa dạng và phong phú, tùy vùng miền nhưng đều có điểm chung là các món ăn truyền thống như bánh chưng hoặc bánh tét, thịt gà luộc, giò lụa, nem rán, dưa hành, canh măng, và xôi gấc. Mỗi món ăn đều mang một ý nghĩa riêng theo quan niệm dân gian, ví dụ bánh chưng hình vuông tượng trưng cho đất, thịt gà tròn vàng tượng trưng cho sự viên mãn, sung túc, xôi gấc màu đỏ thể hiện niềm vui và may mắn. Các món ăn không những làm phong phú bàn thờ tổ tiên mà còn là nét đặc trưng tạo nên không khí Tết ấm áp trong từng mái nhà Việt.

Ngoài giá trị vật chất và ẩm thực, mâm cỗ ngày Tết còn là dịp để các thành viên gia đình cùng nhau chuẩn bị, trò chuyện và sẻ chia, qua đó gắn kết tình cảm và gìn giữ truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Những khoảnh khắc sum vầy bên mâm cơm ngày đầu năm tạo nên kỷ niệm khó quên, khơi dậy lòng biết ơn với ông bà tổ tiên cũng như nhắc nhở thế hệ trẻ về cội nguồn, về những giá trị văn hóa ngàn đời. Nhờ vậy, dù xã hội có nhiều đổi thay, mâm cỗ ngày Tết cổ truyền vẫn luôn giữ được vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt.