Các nhà máy Z trực thuộc Bộ Quốc phòng là một bộ phận trọng yếu trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng của Việt Nam. Được thành lập từ những năm tháng chiến tranh, các nhà máy này có nhiệm vụ chính là nghiên cứu, sản xuất, sửa chữa và hiện đại hóa vũ khí, trang thiết bị quân sự để đáp ứng yêu cầu huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc. Qua quá trình phát triển, hệ thống các nhà máy này không ngừng được mở rộng và nâng cấp về cơ sở vật chất, năng lực công nghệ cũng như trình độ cán bộ kỹ thuật. Với sự đầu tư trọng điểm của Nhà nước, nhiều nhà máy đã làm chủ được các công nghệ tiên tiến, từng bước tự chủ trong sản xuất các dòng vũ khí, khí tài hiện đại phục vụ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Hoạt động của các nhà máy Z không chỉ dừng lại ở lĩnh vực quốc phòng mà còn tham gia tích cực vào phát triển kinh tế đất nước thông qua việc liên doanh, liên kết sản xuất hàng hóa dân dụng, hỗ trợ chuyển giao công nghệ cho các ngành khác. Các sản phẩm lưỡng dụng của nhà máy, như máy móc thiết bị công nghiệp, phương tiện vận tải, thiết bị y tế… đã đóng góp quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực sản xuất của quốc gia, đồng thời tạo công ăn việc làm cho người lao động. Nguồn nhân lực tại các nhà máy này là các kỹ sư, công nhân lành nghề giàu kinh nghiệm, luôn nỗ lực sáng tạo, cải tiến kỹ thuật, tìm tòi giải pháp mới nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và hiệu quả hoạt động sản xuất.

Trong bối cảnh hội nhập và hiện đại hóa quân đội, các nhà máy Z giữ vai trò then chốt trong việc triển khai các chương trình nghiên cứu, chế tạo vũ khí, khí tài thế hệ mới, đáp ứng nhu cầu xây dựng lực lượng vũ trang hiện đại, tinh nhuệ. Sự phát triển của các nhà máy này không chỉ giúp đảm bảo an ninh, quốc phòng, giữ vững chủ quyền đất nước mà còn thúc đẩy chuyển giao khoa học công nghệ, hình thành nền công nghiệp quốc phòng song hành cùng phát triển kinh tế quốc dân. Nhờ những nỗ lực không ngừng, thương hiệu của nhiều nhà máy Z đã được khẳng định, góp phần quan trọng trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam.