Làng nghề truyền thống là những cộng đồng dân cư tập trung sản xuất, chế tác các sản phẩm thủ công dựa trên kỹ năng, kinh nghiệm được truyền lại qua nhiều thế hệ. Các làng nghề này thường gắn liền với những giá trị lịch sử, văn hóa độc đáo của từng vùng miền, như làng gốm, làng dệt, làng mộc hay làng nón lá. Sự xuất hiện và phát triển của làng nghề truyền thống phản ánh tinh thần sáng tạo, sự khéo léo cũng như vai trò quan trọng của lao động thủ công trong đời sống xã hội. Bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và làm đẹp của người dân bản địa, các sản phẩm từ làng nghề còn góp phần làm phong phú thêm nét đặc trưng của văn hóa Việt Nam.

Làng nghề truyền thống không chỉ là nơi sản xuất hàng hóa mà còn là môi trường giữ gìn, truyền dạy các giá trị phi vật thể như kỹ thuật nghề, tri thức dân gian và các nghi lễ liên quan đến nghề nghiệp. Quá trình học nghề thường diễn ra ngay trong gia đình hoặc qua mối quan hệ thân thiết giữa các hộ dân cùng làng. Chính vì vậy, các làng nghề tạo nên sự gắn kết cộng đồng mạnh mẽ, cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm và bảo vệ giá trị nghề cổ truyền. Làng nghề còn là nguồn cảm hứng nghệ thuật cho nhiều thế hệ họa sĩ, nhà văn, trở thành đề tài nổi bật trong văn hóa và nghệ thuật đương đại.

Trong bối cảnh hiện nay, làng nghề truyền thống đang đối mặt với nhiều thách thức do sự phát triển của công nghệ hiện đại và nhu cầu thay đổi của thị trường. Tuy nhiên, nhiều làng nghề vẫn giữ vững được bản sắc riêng nhờ chú trọng đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, kết hợp quảng bá thông qua du lịch và thương mại điện tử. Sản phẩm làng nghề không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu ra nhiều quốc gia, đóng góp tích cực cho nền kinh tế địa phương. Việc bảo tồn và phát huy làng nghề truyền thống chính là cách giữ gìn bản sắc dân tộc, đồng thời khơi dậy niềm tự hào về giá trị văn hóa lâu đời của đất nước.