Chiến tranh Nga-Gruzia, còn gọi là Chiến tranh Nam Ossetia 2008, bùng nổ vào ngày 7 tháng 8 năm 2008 và kết thúc sau năm ngày giao tranh căng thẳng. Nguyên nhân trực tiếp bắt nguồn từ những tranh chấp về hai vùng ly khai Nam Ossetia và Abkhazia, nơi có đa số người dân tộc Ossetia và Abkhaz, vốn muốn ly khai khỏi Gruzia để sáp nhập vào Nga hoặc được độc lập. Khi lực lượng Gruzia phát động tấn công nhằm tái kiểm soát Nam Ossetia, Nga nhanh chóng can thiệp quân sự với lý do bảo vệ người Nga sinh sống tại đây và "duy trì hòa bình". Các trận đánh ác liệt nổ ra quanh thành phố Tskhinvali, với không chỉ bộ binh mà còn có xe tăng, pháo binh và máy bay chiến đấu tham gia.

Trong suốt cuộc chiến, Nga triển khai một lực lượng lớn áp đảo về cả quân số lẫn trang bị, giáng đòn mạnh vào hạ tầng quân sự của Gruzia và tiến sâu vào lãnh thổ nước này. Thêm vào đó, Abkhazia cũng tận dụng cơ hội mở mặt trận phía tây nhằm loại bỏ các đơn vị Gruzia khỏi khu vực tranh chấp. Chỉ sau vài ngày, Gruzia phải chấp nhận lệnh ngừng bắn dưới sức ép quốc tế và trước các tổn thất nặng nề. Sau chiến tranh, Nga công nhận độc lập cho Nam Ossetia và Abkhazia, đồng thời duy trì sự hiện diện quân sự tại hai vùng này, gây ra sự phản đối mạnh mẽ từ Gruzia lẫn phương Tây.

Chiến tranh Nga-Gruzia không chỉ gây tổn thất lớn về người và của cho các bên tham chiến, mà còn kéo theo hệ lụy địa-chính trị lâu dài. Quan hệ giữa Nga và các quốc gia phương Tây rơi vào trạng thái căng thẳng, dẫn đến các biện pháp trừng phạt ngoại giao và kinh tế. Gruzia từ đó lại càng đẩy mạnh mong muốn xích lại gần phương Tây và NATO, song vướng phải sự ngăn trở quyết liệt từ phía Nga. Hai vùng Nam Ossetia và Abkhazia vẫn ở trong tình trạng tranh chấp, đóng băng xung đột nhưng thực chất do Nga kiểm soát trên thực địa, khiến hòa bình bền vững ở khu vực Nam Kavkaz trở nên xa vời.