Quan họ là một thể loại dân ca nổi tiếng của vùng Kinh Bắc, thuộc tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang ngày nay. Với lịch sử hình thành từ hàng trăm năm trước, quan họ không chỉ là một loại hình nghệ thuật truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa đặc sắc của người Việt. Những làn điệu quan họ thường được thể hiện dưới hình thức đối đáp giữa nam và nữ, thể hiện sự duyên dáng, tế nhị trong giao tiếp ứng xử của con người Việt Nam xưa. Những lời ca nhẹ nhàng, sâu lắng, hòa quyện cùng giai điệu mềm mại đã góp phần tạo nên sức sống mãnh liệt cho loại hình nghệ thuật này, khiến quan họ trở thành di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận.

Điểm đặc biệt của quan họ là cách hát theo cặp giữa liền anh và liền chị. Cách xưng hô, đối đáp uyển chuyển, đậm chất văn hóa làng quê giúp mỗi buổi hát quan họ trở thành một dịp giao lưu, kết nối cộng đồng. Trang phục đi hát cũng rất đặc trưng với áo tứ thân, khăn mỏ quạ cho các liền chị, áo the, khăn xếp cho các liền anh, tạo nên nét duyên dáng, thuần hậu. Mỗi lần hội làng hay lễ hội đình, các bến nước lại vang vọng những câu hát trao gửi tâm tình, ước vọng, khiến người nghe không khỏi rung động trước cung bậc cảm xúc chân thật của nghệ thuật truyền thống.

Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân vùng Kinh Bắc, quan họ còn lan tỏa mạnh mẽ ra khắp mọi miền Tổ quốc. Trong thời hiện đại, việc bảo tồn và phát huy giá trị của quan họ luôn được địa phương chú trọng thông qua việc mở các câu lạc bộ, tổ chức liên hoan hoặc đưa dân ca quan họ vào giảng dạy trong nhà trường. Nhờ vậy, quan họ không chỉ là niềm tự hào của người Bắc Ninh, Bắc Giang, mà còn là di sản quý báu của toàn thể dân tộc Việt Nam, gắn kết truyền thống với hiện đại, nối dài dòng chảy văn hóa qua từng thế hệ.