Hiện nay, quốc gia có dân số đông nhất thế giới là Ấn Độ. Theo các số liệu mới nhất từ Liên Hợp Quốc và nhiều tổ chức quốc tế, dân số của Ấn Độ đã vượt qua Trung Quốc vào năm 2023, với con số ước tính hơn 1,4 tỷ người. Sự gia tăng về dân số của Ấn Độ chủ yếu là do tỷ lệ sinh cao hơn so với mức giảm mạnh ở Trung Quốc. Ngoài ra, dân số trẻ chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng dân số của Ấn Độ tạo ra điều kiện thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế, lao động và sáng tạo xã hội. Tuy nhiên, sự bùng nổ dân số cũng khiến quốc gia này đối mặt với nhiều thách thức như quá tải cơ sở hạ tầng, vấn đề giáo dục, chăm sóc y tế và nguy cơ ô nhiễm môi trường ở các đô thị lớn.

Trung Quốc từng là quốc gia đông dân nhất thế giới trong nhiều thập kỷ liên tiếp, nhưng đã chững lại do chính sách kiểm soát sinh sản như "một con" trước đây và xu hướng già hóa dân số. Trung Quốc hiện cũng có khoảng hơn 1,4 tỷ người, nhưng tốc độ tăng trưởng dân số thấp hơn đáng kể so với Ấn Độ. Việc tụt xuống vị trí thứ hai về dân số có thể ảnh hưởng đến vai trò kinh tế và xã hội của Trung Quốc trên trường quốc tế, đồng thời đặt ra bài toán phải thích ứng với xã hội già hóa, nhu cầu chăm sóc y tế và chính sách lao động.

Xu hướng dân số toàn cầu ngày càng chuyển dịch từ các nước phát triển sang các quốc gia đang phát triển, nơi có tỷ lệ sinh cao và cấu trúc dân số trẻ. Bên cạnh Ấn Độ và Trung Quốc, các nước như Indonesia, Pakistan và Nigeria cũng đang chứng kiến mức tăng trưởng dân số mạnh mẽ, góp phần làm thay đổi bản đồ nhân khẩu học của thế giới. Việc quản lý hiệu quả nguồn lực, thúc đẩy giáo dục toàn diện, bảo vệ môi trường và đầu tư cho y tế ngày càng trở thành những ưu tiên cấp thiết đối với các quốc gia có đông dân, nhằm hướng đến sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.