Cách mạng tháng Tám năm 1945 là một trong những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân Việt Nam đã nhất loạt đứng lên tiến hành cuộc tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước, lật đổ ách thống trị của chế độ thực dân Pháp và phát xít Nhật, đồng thời xóa bỏ vương triều phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Chỉ trong vòng hai tuần từ ngày 14 đến 30 tháng 8 năm 1945, hệ thống bộ máy cai trị của quân thù ở các địa phương đã bị tan rã và quyền lực thuộc về nhân dân. Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở ra một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc.

Thành công của Cách mạng tháng Tám không chỉ có ý nghĩa to lớn đối với Việt Nam mà còn có ảnh hưởng lớn tới phong trào cách mạng giải phóng dân tộc trên toàn thế giới. Sau nhiều năm chịu cảnh áp bức, bóc lột dưới ách thống trị ngoại bang, lần đầu tiên trong lịch sử hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân Việt Nam đã được làm chủ vận mệnh của mình. Đó là kết quả của sự đoàn kết chặt chẽ giữa các tầng lớp nhân dân, nêu cao tinh thần yêu nước, ý chí bất khuất chống giặc ngoại xâm và sự khéo léo trong việc tập hợp lực lượng, lựa chọn thời cơ và tổ chức lãnh đạo của Đảng. Cách mạng tháng Tám còn để lại bài học quý giá về vai trò của nhân dân, sự kiên trì, sáng tạo trong đấu tranh cách mạng và sự quan trọng của việc tận dụng thời cơ lịch sử để giành thắng lợi quyết định.

Bên cạnh ý nghĩa lịch sử, Cách mạng tháng Tám còn đánh dấu sự biến chuyển sâu sắc về mặt xã hội và chính trị của đất nước. Xã hội Việt Nam thoát khỏi nền thống trị thực dân, xóa bỏ mọi quyền đặc ưu của chế độ phong kiến, thiết lập nhà nước của dân, do dân và vì dân. Chính quyền cách mạng đã phát động những phong trào cải cách lớn, xây dựng nền móng để đưa đất nước bước vào thời kỳ mới với hy vọng phát triển, độc lập và tự do. Sự kiện này góp phần củng cố tinh thần dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và tin tưởng vào tương lai đất nước, đồng thời tạo tiền đề cho các cuộc kháng chiến bảo vệ nền độc lập và thống nhất quốc gia sau này. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, bài học về đồng lòng, đoàn kết và khát vọng tự do của Cách mạng tháng Tám vẫn còn nguyên giá trị cho công cuộc dựng nước và giữ nước hôm nay.