Trận Xuân Lộc, diễn ra từ ngày 9 đến 21 tháng 4 năm 1975, là trận đánh lớn cuối cùng giữa Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) và Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Xuân Lộc, thuộc tỉnh Long Khánh, được xem là cánh cửa thép bảo vệ Sài Gòn và có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trên tuyến quốc lộ 1. Sau khi nhiều thành phố lớn ở miền Nam lần lượt thất thủ, Xuân Lộc trở thành điểm tập trung toàn bộ sức mạnh còn lại của QLVNCH với hy vọng ngăn chặn bước tiến của lực lượng cách mạng và củng cố tinh thần quân sĩ.

Cuộc chiến tại đây vô cùng ác liệt khi các đơn vị tinh nhuệ nhất của cả hai bên đều được triển khai. Quân lực Việt Nam Cộng hòa đã tận dụng tối đa hỏa lực mạnh từ không quân, pháo binh và xe tăng, tổ chức phòng ngự chặt chẽ bởi Sư đoàn 18 cùng các lực lượng tăng viện khác. Trong khi đó, QĐNDVN quyết tâm giành thắng lợi bằng chiến thuật luân phiên tấn công với sự phối hợp nhịp nhàng giữa các sư đoàn chủ lực và lực lượng địa phương. Họ kiên trì chia cắt, đánh lấn và từng bước tiêu diệt các cụm phòng thủ ngoại vi, đồng thời khoét sâu vào nội thị Xuân Lộc. Sự chủ động, sáng tạo trong tác chiến của QĐNDVN đã khiến cho hệ thống phòng tuyến của đối phương dần suy yếu và tan vỡ.

Kết quả của trận Xuân Lộc đã mang tính quyết định cho sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn. Sau nhiều ngày chiến đấu ác liệt và tổn thất nặng nề cả về người và phương tiện, lực lượng QLVNCH buộc phải rút khỏi Long Khánh vào ngày 21 tháng 4 năm 1975. Thắng lợi vang dội này đã mở toang cánh cửa tiến vào Sài Gòn cho đại quân giải phóng đồng thời đánh dấu sự phá sản hoàn toàn của ý đồ duy trì tuyến phòng thủ phía Đông của Sài Gòn. Trận Xuân Lộc không chỉ thể hiện tinh thần chiến đấu bền bỉ của QĐNDVN mà còn là biểu tượng cho giai đoạn cao trào của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975.