Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao là cơ quan có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống tư pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đây là cơ quan tập thể cao nhất của Tòa án nhân dân tối cao, được tổ chức nhằm đảm bảo tính khách quan, công bằng và minh bạch trong xét xử các vụ án trọng điểm cũng như trong việc hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật trên toàn quốc. Hội đồng Thẩm phán không chỉ tham gia giải quyết các vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm mà còn ban hành các nghị quyết để hướng dẫn các Tòa án các cấp vận dụng quy định pháp luật một cách cân đối, hợp lý. Hội đồng này gồm Chánh án và các Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao cùng một số Thẩm phán tiêu biểu, được Chủ tịch nước bổ nhiệm theo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Thẩm quyền và hoạt động của Hội đồng Thẩm phán bảo đảm việc thực thi pháp luật có hiệu quả, khắc phục những hạn chế, vướng mắc do sự khác biệt trong nhận thức và áp dụng pháp luật giữa các cấp xét xử. Trong quá trình hoạt động, Hội đồng Thẩm phán đóng vai trò trụ cột trong công tác phát triển hệ thống án lệ, hướng dẫn các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ Thẩm phán và cán bộ tư pháp trên cả nước. Các nghị quyết, thông tư liên tịch do Hội đồng ban hành có giá trị bắt buộc thi hành, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và tiến bộ của nền pháp luật Việt Nam. Chính nhờ sự lãnh đạo và định hướng của Hội đồng Thẩm phán, hệ thống tòa án ngày càng được củng cố để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu công lý của người dân.