Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương là một trong những chức vụ quan trọng hàng đầu trong hệ thống tổ chức của Đảng Cộng sản Việt Nam. Người giữ vị trí này có vai trò chỉ đạo, giám sát và kiểm tra việc chấp hành các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, cũng như việc thực hiện điều lệ Đảng đối với các tổ chức đảng và đảng viên. Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương không chỉ đảm trách nhiệm vụ phát hiện các sai phạm, vi phạm kỷ luật mà còn góp phần xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh về tư tưởng, chính trị và tổ chức. Công tác kiểm tra, giám sát là một yêu cầu khách quan, cần thiết trong quá trình đổi mới, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nhất là khi Đảng đang quyết liệt phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

Bên cạnh vai trò kiểm tra, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương còn phải đề xuất các biện pháp xử lý đối với tổ chức đảng và đảng viên vi phạm; đồng thời kiến nghị các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát phù hợp với tình hình mới. Để thực hiện nhiệm vụ này, chủ nhiệm không chỉ cần có phẩm chất chính trị vững vàng mà còn phải có bản lĩnh, kinh nghiệm thực tiễn phong phú và khả năng phân tích, đánh giá sự việc một cách khách quan, công tâm. Sự nghiêm minh, gương mẫu của cá nhân chủ nhiệm sẽ tác động lớn đến tập thể và toàn hệ thống chính trị, góp phần củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên cùng nhân dân đối với vai trò lãnh đạo của Đảng.

Với tầm quan trọng và trách nhiệm lớn lao, chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương thường là những lãnh đạo cấp cao, có uy tín trong Đảng và xã hội. Quá trình làm việc của cá nhân này gắn liền với sự kiện trọng đại của đất nước, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi Đảng, Nhà nước đẩy mạnh xây dựng và chỉnh đốn đảng, phòng chống các biểu hiện suy thoái, tham nhũng, lợi ích nhóm. Chủ nhiệm vừa là người đánh giá, kiểm tra, giám sát, vừa là người truyền cảm hứng, động lực để khơi dậy ý thức chấp hành kỷ luật của từng cán bộ, đảng viên, góp phần giữ gìn sự trong sạch, uy tín của tổ chức Đảng vì sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.