thờ thổ công

Con nghê là một linh vật nổi tiếng trong văn hóa tín ngưỡng của người Việt Nam nói riêng và các nước Á Đông nói chung. Hình ảnh con nghê thường xuất hiện ở cổng đình, chùa, đền hoặc trên các mái nhà, thể hiện vai trò bảo vệ bình an, xua đuổi tà ma và mang lại may mắn cho gia chủ. Nghê được tạo hình với hình dáng huyền thoại, thân thú lớn mạnh giống sư tử nhưng lại không giống bất kỳ loài thật sự nào trong tự nhiên. Đầu nghê thường to lớn oai phong, miệng rộng nhe răng hoặc đang ngoạm châu, đôi mắt tròn xoe sáng quắc cùng đôi tai vểnh thể hiện sự tỉnh táo. Trên lưng hoặc thân mình đôi khi có khắc họa vảy rồng hoặc những hoa văn cầu kỳ, tạo nên vẻ ngoài vừa cổ kính vừa uy nghi.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa trang trí, con nghê còn gắn liền với nhiều giá trị biểu tượng sâu sắc. Trong quan niệm dân gian, nghê tiêu biểu cho lòng trung thành, thông minh, liêm khiết và trung trực. Do đó, các bậc tiền nhân thường đặt nghê ở những vị trí quan trọng như trước tiền sảnh, tam quan để thể hiện mong ước giữ gìn đạo đức cho khu vực thờ tự cũng như bản gia chủ. Thêm vào đó, với chất liệu chủ yếu từ đá, đồng, gỗ quý hay gốm, những tượng nghê qua bàn tay tài hoa của các nghệ nhân càng tôn lên vẻ đẹp tinh xảo và thần thái sống động của linh vật này. Nhờ vậy, qua nhiều thế hệ, con nghê đã trở thành một phần ký ức văn hóa không thể thiếu trong kiến trúc truyền thống và tâm linh của người Việt.

Sự xuất hiện của con nghê còn thể hiện cách nhìn nhận đặc sắc về thế giới linh vật của người Việt. Khác với Kỳ Lân, có nhiều nét uy nghi và đoan chính, con nghê gần gũi hơn với đời sống thường nhật và phản ánh nét tinh thần mềm mại, linh hoạt đặc trưng của dân tộc. Dù trải qua bao dao động của lịch sử, hình ảnh con nghê vẫn được gìn giữ, phát huy, như một biểu tượng trường tồn cho sức mạnh bảo trợ, cho tâm hồn sáng suốt và gắn bó của cộng đồng người Việt suốt chiều dài phát triển văn hóa dân tộc.

Từ khóa: thờ thổ công