Tết của người Mông là một dịp lễ lớn, mang đậm bản sắc văn hóa riêng biệt của cộng đồng dân tộc này. Khác với Tết Nguyên đán của người Kinh, Tết của người Mông thường diễn ra sớm hơn, vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12 âm lịch. Đây là thời điểm đánh dấu kết thúc một năm lao động vất vả và cầu mong cho một năm mới bội thu, no đủ, bình an. Ngay từ đầu tháng, các gia đình người Mông đã tất bật chuẩn bị các món ăn đặc trưng như bánh dày, thịt lợn hấp, rượu ngô,... Những món ăn này không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức mà còn thể hiện sự gắn bó và tri ân với tổ tiên, trời đất.

Trong không khí Tết, bản làng người Mông rộn ràng tiếng cười nói, tiếng hát giao duyên và những trò chơi dân gian như ném pao, đánh quay, kéo co,... Không gian lễ hội chan hòa, quây quần bên bếp lửa hồng làm ấm lòng người xa quê trở về. Trẻ em vui vẻ diện bộ váy áo mới sặc sỡ sắc màu, theo cha mẹ đi chúc Tết họ hàng. Việc thăm hỏi, mừng tuổi, chúc tụng nhau may mắn, sức khỏe trở thành nét đẹp không thể thiếu trong ngày Tết. Đây cũng là dịp để tình làng nghĩa xóm thêm gắn kết, các thành viên trong gia đình sum họp, kể cho nhau nghe những chuyện buồn vui năm cũ.

Nghi lễ đón Tết của người Mông được tổ chức trang trọng với nhiều phong tục độc đáo. Buổi sáng sớm ngày đầu năm, người lớn thường lấy nước đầu nguồn mang về coi như lấy may mắn vào nhà. Họ kiêng quét nhà, không khóc than, tránh nhắc đến những điều không vui để cả năm được thuận lợi. Các đôi trai gái còn chọn Tết là dịp bày tỏ tình cảm, hẹn hò qua các cuộc thi hát đối đáp hay trò chơi truyền thống. Tết của người Mông không chỉ là ngày hội lớn mà còn là dịp lưu giữ, trao truyền giá trị văn hóa lâu đời, giúp mỗi người thêm tự hào về nguồn cội và gắn bó hơn với quê hương bản làng của mình.