Lễ cúng rằm tháng 7, còn gọi là lễ Vu Lan hoặc lễ xá tội vong nhân, là một trong những ngày lễ quan trọng và ý nghĩa nhất trong năm của người Việt Nam. Vào dịp này, các gia đình thường tổ chức cúng lễ để tưởng nhớ tổ tiên, cầu siêu cho các vong linh đã khuất và bày tỏ lòng tri ân đối với cha mẹ. Lễ cúng thường diễn ra vào ngày rằm tháng 7 âm lịch, tức ngày 30 tháng 8 năm 2023 theo dương lịch, tùy vào truyền thống của từng địa phương. Các nghi thức cúng lễ bao gồm việc chuẩn bị mâm cơm cúng gia tiên, mâm lễ cúng chúng sinh ngoài trời, cùng với việc thắp hương, hoa quả, và những lễ vật đặc biệt như tiền vàng, quần áo giấy dành cho người đã khuất.

Trong quá trình chuẩn bị các mâm lễ cho rằm tháng 7, người Việt thường chú trọng đến yếu tố thanh tịnh, lòng thành và sự trọn vẹn của các lễ vật. Mâm cúng gia tiên thường có cơm, canh, xôi, các món mặn như gà luộc, thịt kho, cùng hoa quả, chè, bánh và rượu. Đặc biệt, lễ cúng chúng sinh ngoài sân, ngoài ngõ với các loại bánh kẹo, muối gạo, cháo loãng, tiền vàng được rải đều, nhằm tưởng nhớ những vong hồn không nơi nương tựa. Trước khi tiến hành lễ cúng, các thành viên trong gia đình thường dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, bày biện trang trọng các lễ phẩm để tỏ lòng thành kính. Sau khi cúng, lễ vật được chia cho người thân, hàng xóm để cùng nhau hưởng lộc, giữ gìn tình đoàn kết, gắn bó.

Ý nghĩa sâu sắc của lễ cúng rằm tháng 7 không chỉ dừng lại ở việc tưởng nhớ tổ tiên mà còn nhấn mạnh tinh thần uống nước nhớ nguồn, sống hiếu đạo và hướng thiện. Vào dịp này, người Việt còn thực hiện các hoạt động thiện nguyện, phóng sinh, giúp đỡ người nghèo để tích đức cầu phúc cho gia đình, nhằm mong ước một cuộc sống an lành, hạnh phúc. Riêng trong năm 2023, nhiều gia đình chú trọng hơn tới việc giữ gìn truyền thống và chia sẻ giá trị tốt đẹp của ngày lễ này với thế hệ trẻ để tiếp nối đạo lý và xây dựng xã hội nhân văn, đoàn kết. Việc tổ chức lễ cúng rằm tháng 7 không chỉ là nét đẹp văn hóa tâm linh mà còn là dịp để mọi người sum vầy, hướng về cội nguồn và gắn kết yêu thương.