Con ba khía là một loại động vật giáp xác thuộc họ cua, sống chủ yếu ở vùng nước lợ ven biển các tỉnh miền Tây Nam Bộ Việt Nam như Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng. Ba khía có hình dáng nhỏ nhắn với mai màu nâu sậm hoặc tím, càng và chân thanh mảnh. Đặc điểm nổi bật của loài này là mỗi càng có ba chiếc răng lớn giống như ba chiếc khía, chính vì vậy mà người dân gọi chúng là “ba khía”. Kích thước trung bình của con ba khía chỉ bằng khoảng nửa bàn tay người lớn nhưng lại có sức sống rất mãnh liệt, có khả năng bơi, bò trên đất lầy và thích nghi tốt với môi trường nhiều bùn.

Ba khía thường kiếm ăn vào ban đêm, ưa thích các loại lá mục, thực vật phù du, sinh vật nhỏ trong bùn lầy. Chúng sinh sản vào mùa mưa, cứ mỗi đợt nước lớn tràn về là ba khía dắt nhau kéo thành từng đàn lên bờ để ghép đôi và đẻ trứng. Ngày nay, ba khía không chỉ là một món đặc sản độc đáo của vùng sông nước miền Tây mà còn là nét đẹp văn hóa ẩm thực đặc sắc. Người dân nơi đây thường dùng ba khía làm mắm, rang muối, luộc hay chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn khác. Mắm ba khía nổi tiếng bởi hương vị đậm đà, mùi thơm đặc trưng, ăn cùng cơm trắng hay bánh tráng đều rất ngon miệng.

Con ba khía còn gắn bó mật thiết với cuộc sống hàng ngày của người dân đồng bằng sông Cửu Long. Trong những câu chuyện dân gian, ba khía là hình ảnh quen thuộc, biểu trưng cho cuộc sống giản dị, cần cù và sự hài hước của người Nam Bộ. Hàng năm, các lễ hội bắt ba khía diễn ra sôi động, thu hút đông đảo du khách muốn trải nghiệm nét văn hóa bản địa độc đáo. Chính vì vậy, con ba khía không đơn giản chỉ là một loài động vật mà còn là phần ký ức, tâm hồn, tạo nên dấu ấn riêng biệt đối với vùng đất phương Nam trù phú, hiền hòa.