Hội Tịch điền là một lễ hội truyền thống độc đáo của người Việt, khởi nguồn từ thời nhà Lý vào đầu thế kỷ XI. Lễ hội này thường diễn ra vào đầu năm mới, nhằm cầu phúc cho mùa màng bội thu và tôn vinh nghề nông trồng lúa nước – ngành kinh tế chủ đạo của Việt Nam xưa. Vào ngày hội, vua cùng các quan, binh lính và dân chúng đều xuống đồng cày ruộng, biểu tượng cho tinh thần "dân dã" và khuyến khích lao động sản xuất. Đây là dịp thể hiện sự quan tâm của vua chúa đối với đời sống nhân dân, đồng thời gửi gắm ước vọng trời đất thuận hòa, mưa thuận gió hòa, cây lúa xanh tốt, đủ đầy no ấm.

Hình ảnh vua trực tiếp xuống ruộng cày mở đầu vụ mới tạo điểm nhấn đặc biệt cho hội Tịch điền. Đó không chỉ là hành động mang ý nghĩa biểu trưng về sự gần gũi giữa nhà vua và dân chúng, mà còn có giá trị động viên, cổ vũ toàn xã hội cùng nhau chăm lo đến sản xuất nông nghiệp. Sau nghi lễ cày ruộng của vua, các tầng lớp quan lại và người dân đều nối bước cùng tham gia, tạo nên không khí rộn ràng, đầm ấm. Ngoài phần lễ chính, hội còn có nhiều hoạt động phụ trợ như múa hát, trò chơi dân gian, thi cày, thi gieo hạt – góp phần xây dựng tình đoàn kết làng xã, vun đắp nét đẹp văn hóa và truyền thống lâu đời.

Ngày nay, hội Tịch điền vẫn được tổ chức tại một số địa phương, đặc biệt là tại huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam – nơi từng là trung tâm tổ chức lễ hội thời phong kiến. Việc duy trì và khôi phục lễ hội này không chỉ nhằm bảo tồn di sản văn hóa quý báu, mà còn nâng cao nhận thức về vai trò quan trọng của sản xuất nông nghiệp trong xã hội hiện đại. Hội Tịch điền đã trở thành biểu tượng đẹp về sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên, giữa truyền thống và phát triển, góp phần giáo dục thế hệ trẻ thêm yêu quý quê hương, giữ gìn những giá trị lịch sử dân tộc.