Sông Lam, dòng sông hiền hòa chảy qua miền Trung, chính là nguồn cảm hứng bất tận cho biết bao câu ví dặm của người xứ Nghệ. Nhắc đến sông Lam, người ta nghĩ ngay đến hình ảnh con sông xanh biếc lượn mình theo những cánh đồng lúa chín vàng, mang theo tâm tình của đất trời và con người nơi đây. Trong câu ví, sông Lam hiện lên như một chứng nhân lịch sử, chứng kiến bao vui buồn, thăng trầm của xứ Nghệ: "Sông Lam nước chảy quanh co / Khéo người xứ Nghệ dặn dò thương nhau." Dòng sông ấy không chỉ là biểu tượng thiên nhiên mà còn là cầu nối gắn kết bao thế hệ người dân. Mỗi lần nghe tiếng ví phảng phất bên bờ sông, ai nấy đều cảm nhận được lòng chung thủy son sắt, sự kiên trì vượt khó của con người quê hương.

Có thể nói, câu ví về sông Lam vừa nhẹ nhàng, sâu lắng vừa đượm màu luyến tiếc, ngọt ngào. Người dân Nghệ Tĩnh vẫn thường lấy sông Lam làm lời hẹn thề, gửi gắm tâm tư: "Muốn sang thì bắc cầu Kiều / Muốn về xứ Nghệ thì yêu lấy sông Lam." Qua từng câu hát, sông Lam như thu nhỏ cả nỗi niềm quê hương, gợi nhớ yêu thương cũng như nhắc nhở về cội nguồn. Dòng nước cứ chảy, thời gian cứ trôi nhưng sông Lam mãi giữ vị trí đặc biệt trong tâm hồn mỗi người. Những tình cảm chân thành, mộc mạc ấy góp phần làm nên giá trị bất diệt của câu ví dặm xứ Nghệ – một nét nghệ thuật dân gian thắm đượm hồn quê.

Không chỉ là đề tài của các câu ví, sông Lam còn trở thành hình ảnh kết nối văn hóa và tình cảm của cộng đồng đôi bờ. Bao lớp người đã lớn lên bên dòng sông, chứng kiến sự đổi thay của quê hương, ngắm nhìn mặt nước lặng lẽ phản chiếu ánh chiều tà. Sông Lam mang trong mình biết bao truyền thuyết, câu chuyện xưa về lòng hiếu học, nghị lực vươn lên của con người xứ Nghệ. Bằng sự bảo ban của tình người và nét đẹp giản dị trong lời ví, sông Lam đi vào tiềm thức như một biểu tượng sống động về yêu thương, thủy chung và khát vọng vươn lên của mảnh đất phía Nam xứ Nghệ.