Học thuyết Mác – Lênin là thành quả phát triển của tư duy triết học và khoa học xã hội của nhân loại, do Karl Marx và Friedrich Engels khởi xướng, sau đó được Vladimir Ilyich Lenin kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo. Nền tảng chủ yếu của học thuyết này là chủ nghĩa duy vật biện chứng, nhấn mạnh vai trò của vật chất và sự vận động không ngừng của thế giới. Học thuyết đã chỉ ra rằng sự phát triển của xã hội loài người diễn ra thông qua các mâu thuẫn nội tại về kinh tế, giữa các giai cấp đối kháng, từ đó dẫn tới sự thay thế các hình thái kinh tế – xã hội cũ bằng những hình thái mới tiến bộ hơn.

Một trong những đóng góp quan trọng nhất của học thuyết Mác – Lênin là lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Theo học thuyết này, giai cấp công nhân là lực lượng tiên phong, có khả năng lãnh đạo cuộc cách mạng nhằm xóa bỏ chế độ bóc lột, xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh hơn. Chủ nghĩa xã hội không phải là một ý tưởng viển vông mà là kết quả tất yếu của sự phát triển sản xuất theo các quy luật khách quan của lịch sử. Học thuyết cũng nhấn mạnh vai trò của nhà nước chuyên chính vô sản như công cụ của giai cấp công nhân trong việc thực hiện mục tiêu cách mạng.

Những nguyên lý cơ bản của học thuyết Mác – Lênin như quan điểm duy vật lịch sử, thuyết giá trị lao động hay các quy luật về mâu thuẫn và phát triển vẫn giữ được sức sống thực tiễn khi soi chiếu vào thực trạng các nước đang phát triển ngày nay. Việc nhận thức đúng đắn và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Mác – Lênin là tiền đề cần thiết để các quốc gia lựa chọn con đường phát triển phù hợp với điều kiện lịch sử, kinh tế và xã hội của mình. Không chỉ là kim chỉ nam cho phong trào cách mạng vô sản, học thuyết còn tạo nền tảng cho lý luận chính trị, pháp luật, quản lý kinh tế – xã hội hiện đại tại nhiều quốc gia trên thế giới.