Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam là người giữ vai trò quan trọng trong việc định hướng, lãnh đạo và điều hành hoạt động nghiên cứu khoa học xã hội tại Việt Nam. Vị trí này đòi hỏi sự am hiểu sâu rộng về các lĩnh vực như triết học, lịch sử, văn hóa, luật pháp, kinh tế và xã hội học, đồng thời phải có tầm nhìn rộng mở để xác định các chủ đề nghiên cứu trọng tâm, phù hợp với nhu cầu phát triển của đất nước trong từng giai đoạn. Chủ tịch viện còn là người đại diện cho Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam trong các hoạt động giao lưu hợp tác quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của khoa học xã hội Việt Nam trên trường quốc tế, cũng như phối hợp với các bộ, ngành trung ương trong hoạch định các chính sách phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Chủ tịch có trách nhiệm xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong công tác nghiên cứu khoa học xã hội, đồng thời khuyến khích tinh thần học thuật tự do và tạo môi trường thuận lợi cho các nhà nghiên cứu trẻ tài năng phát triển. Dưới sự dẫn dắt của chủ tịch, Viện Hàn lâm không chỉ là nơi tập trung các nhà khoa học hàng đầu của cả nước mà còn là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ khoa học có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Vai trò của chủ tịch vì vậy mang tính toàn diện, bao quát và đòi hỏi khả năng điều phối linh hoạt giữa nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng thực tiễn.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam còn gắn liền với vai trò tư vấn, phản biện khoa học đối với các chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về các vấn đề xã hội, văn hóa, con người. Những ý kiến đề xuất, báo cáo khoa học từ Viện Hàn lâm đều có ảnh hưởng nhất định tới quá trình xây dựng, ban hành chính sách cũng như định hướng phát triển của đất nước. Nhờ vào uy tín và năng lực chuyên môn, chủ tịch viện tạo cầu nối hiệu quả giữa khoa học với thực tiễn, đảm bảo cho mọi quyết sách đều dựa trên nền tảng tri thức khoa học vững chắc, từ đó góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ, dân chủ và phát triển bền vững.