Đánh giá năng lực là một hình thức thi tuyển sinh đại học được nhiều trường đại học lớn ở Việt Nam áp dụng trong những năm gần đây. Năm 2025, dự kiến hình thức này sẽ tiếp tục phát triển với nhiều đổi mới về cấu trúc đề thi cũng như phạm vi đánh giá. Khác với kỳ thi tốt nghiệp THPT chủ yếu kiểm tra kiến thức theo từng môn học, bài thi đánh giá năng lực tập trung đo lường khả năng tư duy logic, phân tích vấn đề, vận dụng kiến thức đã học vào thực tế và xử lý thông tin tổng hợp. Điều này hướng tới việc lựa chọn các thí sinh có nền tảng học thuật toàn diện và kỹ năng giải quyết vấn đề hiệu quả – những tiêu chí mà các trường đại học hiện nay rất quan tâm.

Bài thi đánh giá năng lực năm 2025 nhiều khả năng vẫn sẽ bao gồm các phần như: Ngôn ngữ, Toán học – tư duy logic và Khoa học tự nhiên – xã hội. Phần ngôn ngữ đề cao khả năng đọc hiểu nhanh, phân tích văn bản cũng như vốn từ và kiến thức xã hội của thí sinh. Trong khi đó, phần Toán học không chỉ kiểm tra kỹ năng tính toán mà còn tập trung vào việc xác định, áp dụng, phân tích và tóm tắt thông tin qua các số liệu, bảng biểu, sơ đồ. Đối với phần Khoa học, thí sinh phải chứng tỏ sự hiểu biết rộng, khả năng kết nối kiến thức liên ngành và vận dụng vào các tình huống thực tiễn. Tất cả đều đòi hỏi người học không chỉ nắm chắc kiến thức sách giáo khoa mà còn cần tư duy linh hoạt, sáng tạo và chủ động tìm tòi học hỏi.

Việc tham gia thi đánh giá năng lực không còn là lựa chọn thay thế mà dần trở thành xu hướng phổ biến đối với học sinh lớp 12 mong muốn mở rộng cơ hội xét tuyển đại học. Nhờ thang điểm đa dạng cùng phương pháp ra đề mở, sáng tạo, bài thi này giúp học sinh tự đánh giá năng lực toàn diện của mình, từ đó có kế hoạch ôn luyện phù hợp. Ngoài ra, các trường đại học áp dụng kết quả đánh giá năng lực thường xây dựng phương thức xét tuyển riêng, không phụ thuộc hoàn toàn vào điểm thi tốt nghiệp THPT truyền thống, góp phần tăng tính cạnh tranh, minh bạch và công bằng trong tuyển sinh năm 2025 và những năm về sau.