Quy trình trồng lúa nước bắt đầu từ khâu chuẩn bị đất. Trước tiên, nông dân tiến hành làm đất bằng cách cày, bừa kỹ để phá vỡ các tàn dư thực vật và đất trở nên tơi xốp, thuận lợi cho việc gieo mạ hoặc sạ trực tiế,. Giai đoạn này thường gồm hai bước là cày ải và bừa lặp nhiều lần. Sau đó, tùy vào điều kiện từng vùng mà bà con lựa chọn phương pháp gieo sạ thích hợp như gieo mạ khay, mạ nền hoặc sạ thẳng. Đất sau khi chuẩn bị sẽ được giữ mức nước phù hợp để tạo độ ẩm, kích thích hạt giống nảy mầm và đâm chồi mạnh mẽ.

Khi lúa phát triển đến giai đoạn cây con, bà con chuyển sang chăm sóc bằng việc tỉa dặm, diệt cỏ, bón phân và kiểm soát sâu bệnh. Việc bón phân được chia thành nhiều đợt chủ yếu theo ba kỳ chính: bón lót lúc làm đất, bón thúc cho lúa phát triển thân lá và bón đón đòng giúp lúa trổ bông. Nông dân phải theo dõi sát tình hình ruộng lúa để điều chỉnh lượng nước thích hợp, nhất là trong thời gian cây trổ bông và ra hạt. Ngoài ra, việc phòng trừ sâu bệnh hại như rầy nâu, sâu cuốn lá, đạo ôn… cũng rất quan trọng để bảo vệ năng suất.

Kết thúc vụ mùa, khi lúa đã chín vàng đều trên ruộng, nông dân tiến hành thu hoạch. Thời điểm gặt lúa thường được lựa chọn khi hơn 80% số hạt trên bông đã chuyển sang màu vàng để đảm bảo chất lượng hạt tốt nhất. Sau thu hoạch, nông dân thực hiện các bước phơi, sấy để làm khô hạt lúa, lưu trữ hợp lý tránh nấm mốc và côn trùng. Bên cạnh đó, một số vùng còn tận dụng thân rạ làm nguyên liệu phủ đất, nuôi gia súc hoặc sản xuất nấm rơm, góp phần tái tạo môi trường và tăng hiệu quả kinh tế nông hộ. Quy trình trồng lúa nước là sự kết hợp chặt chẽ giữa kinh nghiệm truyền thống và tiến bộ khoa học kỹ thuật nhằm mang lại năng suất cao và bền vững.