Múa rối nước Hồng Phong là một di sản văn hóa độc đáo của tỉnh Thái Bình và cả Việt Nam, mang đậm nét truyền thống lâu đời của nền văn hóa lúa nước đồng bằng Bắc Bộ. Nghệ thuật này ra đời từ thế kỷ X đến XI, gắn liền với sinh hoạt làng quê, phản ánh sinh động cuộc sống, lao động, phong tục tập quán và những mẩu chuyện dân gian của người nông dân. Không giống như các loại hình múa rối cạn, sân khấu của múa rối nước là mặt ao, hồ hoặc bể nước được dựng ngay chính tại các sân đình, tạo ra bối cảnh vô cùng đặc biệt. Những con rối làm bằng gỗ nhẹ, được sơn phủ nhiều màu sắc rực rỡ, nổi bật trên mặt nước và được các nghệ nhân điều khiển từ sau bức mành tre, khiến chúng trở nên linh hoạt, sống động.
Điều hấp dẫn độc đáo của múa rối nước Hồng Phong chính là sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa âm nhạc truyền thống, lời hát, tiếng trống cơm, tiếng mõ, sáo, nhị cùng kỹ thuật điều khiển rối tài tình của các nghệ nhân. Những tích trò quen thuộc như Đánh cá, Chọi trâu, Đám cưới chuột, Múa rồng... đều được thể hiện sinh động, gần gũi với đời sống sinh hoạt làng quê. Ngoài yếu tố biểu diễn, các trò rối còn ngầm chuyển tải các thông điệp ý nghĩa về đạo đức, tôn trọng tự nhiên hay ước vọng mưa thuận gió hòa. Qua năm tháng, nghệ thuật múa rối nước Hồng Phong không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là sứ giả văn hóa, quảng bá vẻ đẹp của nghệ thuật dân gian Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Không chỉ dừng lại ở giá trị giải trí, múa rối nước Hồng Phong còn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc. Dù phải đối mặt với nhiều khó khăn do sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình nghệ thuật hiện đại và sự mai một của nghề truyền thống, các thế hệ nghệ nhân Hồng Phong vẫn miệt mài gìn giữ và truyền dạy cho lớp trẻ niềm đam mê với nghề múa rối nước. Hiện nay, mỗi dịp lễ hội, Tết Nguyên Đán hay những ngày đặc biệt của làng xã, đội rối nước Hồng Phong lại tổ chức trình diễn, góp phần gắn kết cộng đồng và khơi dậy lòng yêu quê hương, niềm tự hào dân tộc cho mọi người. Nhờ đó, nghệ thuật múa rối nước truyền thống không những được bảo tồn mà còn tiếp tục phát huy giá trị trong đời sống văn hóa cộng đồng ngày hôm nay.
Từ khóa: xe ngọc cả phú yên
Thể loại: Tài chính