Một trong những nguyên nhân chủ quan đóng vai trò quyết định đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dưới sự dẫn dắt của Đảng, phong trào cách mạng được tổ chức một cách khoa học, chặt chẽ, mọi đường lối, chính sách đều phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước và nguyện vọng thiết tha của các tầng lớp nhân dân. Chính nhờ sự lãnh đạo này, khối đại đoàn kết toàn dân được phát huy mạnh mẽ, nguồn sức mạnh nội lực quốc gia được cổ vũ và phát triển kịp thời, đồng thời biết tận dụng thời cơ để phát động tổng khởi nghĩa trên quy mô rộng lớn, nhanh chóng mà hầu như không gặp phải sự chống trả đáng kể nào từ kẻ thù.

Bên cạnh đó, một nguyên nhân chủ quan khác là quá trình chuẩn bị chu đáo về mọi mặt của các lực lượng cách mạng. Đảng ta đã chủ động xây dựng được hệ thống Mặt trận Việt Minh rộng khắp, củng cố các tổ chức quần chúng, lực lượng vũ trang, tuyên truyền vận động quần chúng tham gia cách mạng. Nhờ tích cực chuẩn bị về tổ chức, chính trị, tư tưởng, lực lượng vũ trang và căn cứ địa, cách mạng đã có cơ sở vững chắc khi thời cơ đến. Quá trình huấn luyện, tổ chức lãnh đạo và phổ biến sâu rộng các hình thức đấu tranh phù hợp cũng giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân nhận rõ nhiệm vụ cấp bách, sẵn sàng đứng lên giành lấy chính quyền về tay nhân dân.

Cuối cùng, trình độ giác ngộ và tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam không thể không nhắc đến như một nguyên nhân chủ quan quan trọng dẫn tới thành công của Cách mạng Tháng Tám. Qua nhiều năm bị áp bức bóc lột, qua các phong trào đấu tranh kiên cường, ý chí độc lập, tự do cùng với niềm tin vào con đường mà Đảng chỉ ra đã thực sự ngấm sâu vào mỗi người dân. Họ nhiệt tình hưởng ứng, đoàn kết dưới ngọn cờ Việt Minh, hết lòng tham gia khởi nghĩa, kiên quyết đứng lên đấu tranh vì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Chính lòng yêu nước, ý thức tự lực và đoàn kết của nhân dân là chất xúc tác quan trọng để cuộc cách mạng đi đến thắng lợi nhanh chóng và toàn diện.