Nguyễn Trãi, một trong những danh nhân vĩ đại của lịch sử dân tộc Việt Nam, không chỉ nổi tiếng với vai trò một nhà chính trị lỗi lạc mà còn là một nhà thơ, nhà văn có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Sinh ra vào cuối thế kỷ XIV, Nguyễn Trãi sống trong bối cảnh đất nước đầy biến động, chứng kiến sự suy tàn của triều Trần, cuộc nổi dậy chống quân Minh và công cuộc xây dựng triều Lê sơ. Ông sớm tỏ rõ phẩm chất trung nghĩa, tài năng xuất chúng và lòng yêu nước thiết tha qua nhiều hoạt động cứu nước cùng với Lê Lợi. Dưới thời Lê, Nguyễn Trãi là người đặt nền móng cho đạo đức, tư tưởng và đường lối phát triển quốc gia, đồng thời cũng là người soạn thảo nhiều văn kiện ngoại giao quan trọng, trong đó nổi bật nhất là "Bình Ngô đại cáo" – bản tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc ta.

Các tác phẩm thơ văn của Nguyễn Trãi mang đậm màu sắc nhân văn và tinh thần yêu nước sâu sắc. Qua những áng thơ trong "Quốc âm thi tập", Nguyễn Trãi không chỉ gửi gắm tâm tư, trăn trở về cuộc đời, thời thế mà còn thể hiện một tấm lòng thiết tha với nhân dân, mong muốn cải thiện cuộc sống cho muôn dân. Thơ của ông gần gũi với đời thường, sử dụng ngôn từ giản dị nhưng hàm chứa ý nghĩa sâu xa, phản ánh được tâm hồn thanh cao, đức hy sinh và nghị lực vượt lên mọi gian khổ. Bằng tài năng văn chương kiệt xuất, Nguyễn Trãi đã góp phần quan trọng vào việc phát triển tiếng Việt, đặt nền móng cho nền văn học dân tộc đồng thời là tấm gương mẫu mực về nhân cách, trí tuệ và lòng dũng cảm cho các thế hệ mai sau.

Cuộc đời Nguyễn Trãi tuy chịu nhiều oan khuất, bi kịch với thảm án Lệ Chi Viên dẫn đến cái chết của ông và cả gia tộc, nhưng tư tưởng, tài năng và di sản mà ông để lại vẫn luôn soi sáng lịch sử dân tộc. Những đóng góp to lớn của Nguyễn Trãi trên các lĩnh vực chính trị, văn hóa, văn học thực sự xứng đáng để ông trở thành một trong những anh hùng tiêu biểu của dân tộc Việt Nam. Trải qua hàng thế kỷ, hình ảnh và những giá trị mà Nguyễn Trãi theo đuổi vẫn nguyên vẹn tính thời sự, nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm với đất nước, với nhân dân và với lý tưởng cao đẹp của cả một đời người.