Lễ hội Lồng Tồng, còn được gọi là lễ xuống đồng, là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của đồng bào dân tộc Tày, Nùng sinh sống ở các vùng trung du và miền núi phía Bắc nước ta. Lễ hội thường được tổ chức vào đầu năm, khi bà con vừa ăn Tết xong và chuẩn bị bước vào mùa vụ mới. Đây là dịp để cộng đồng cầu mong cho một năm thuận lợi, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt và cuộc sống no ấm. Không gian lễ hội rực rỡ sắc màu, ngập tràn âm thanh của những lời chúc phúc, tiếng hát then, đàn tính, cùng những bộ trang phục truyền thống nổi bật của người Tày, Nùng.

Trong khuôn khổ lễ hội, nghi thức xuống đồng là phần quan trọng nhất. Những người lớn tuổi được chọn làm chủ lễ sẽ tiến hành cúng Thần Nông, thần đất, cầu cho cây lúa và cây màu phát triển tốt. Sau phần lễ thiêng liêng, mọi người cùng nhau thực hiện các nghi thức như gieo những hạt giống đầu tiên, xem đây là lời gửi gắm niềm tin về một mùa vụ bội thu. Tiếp đó, phần hội diễn ra với nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn như ném còn, kéo co, đi cà kheo, hát giao duyên... tạo nên không khí vui tươi, đoàn kết và tăng thêm sự gắn kết giữa các thành viên trong làng, bản.

Lễ hội Lồng Tồng không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là dịp để bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc vùng cao. Thông qua lễ hội, nét đẹp trong phong tục tập quán, các loại hình nghệ thuật như hát then, múa sạp, cùng những món ăn đặc sản như cơm lam, thịt trâu gác bếp cũng được giới thiệu, quảng bá rộng rãi. Chính bởi vậy, lễ hội Lồng Tồng ngày càng thu hút du khách gần xa tới tham gia, tìm hiểu và trải nghiệm, góp phần gìn giữ và tô đậm bản sắc văn hóa độc đáo của cộng đồng nơi đây.