Tục lệ “đầu năm mua muối, cuối năm mua dầu” là nét văn hóa truyền thống độc đáo của người Việt Nam, đặc biệt ở vùng đồng bằng Bắc Bộ. Vào thời điểm đầu năm mới, người ta thường chọn mua một chút muối với ý niệm mang lại sự đậm đà, ấm cúng và may mắn cho gia đình. Muối từ lâu đã tượng trưng cho sự bền chặt, vững vàng trong các mối quan hệ và hạnh phúc của mỗi nhà. Việc mua muối đầu năm còn mang hàm ý xua đuổi những điều không hay, nhắc nhở mọi người giữ gìn lời ăn tiếng nói hòa thuận, vì muối có vị mặn nhưng lại thiết yếu trong mỗi bữa ăn, khiến cuộc sống thêm phần gắn bó.

Trong khi đó, cuối năm người Việt lại ưu tiên mua dầu, đặc biệt là dầu thắp đèn hoặc dầu ăn. Dầu tượng trưng cho sự suôn sẻ, vừa sáng tỏ mọi việc vừa giúp vận khí được hanh thông hơn. Tục mua dầu cuối năm thể hiện sự mong cầu gia đình luôn được tràn đầy ánh sáng, hạnh phúc an lạc và viên mãn trong bước chuyển sang năm mới. Hành động mua dầu mang ý nghĩa thắp sáng cho tương lai, khép lại những chuyện buồn phiền, chuẩn bị đón nhận những điều tốt lành phía trước. Đó cũng là lời chúc cho mỗi người, mỗi nhà có được sự no đủ, sung túc và sum vầy bên nhau.

Như vậy, những phong tục giản dị mà ý nghĩa sâu xa như “đầu năm mua muối, cuối năm mua dầu” không chỉ phản ánh văn hóa bản địa mà còn giáo dục con người về lòng tri ân, sự gắn kết và tinh thần hướng về phía trước. Câu tục ngữ này nhắc đến những hành động nhỏ nhưng chất chứa biết bao gửi gắm của ông cha ta vào từng khoảnh khắc chuyển giao thời gian. Giữ gìn các tập quán ấy cũng là cách để thế hệ sau tiếp tục vun đắp tình cảm gia đình, phát huy các giá trị truyền thống giữa xã hội hiện đại nhiều biến động, góp phần làm cho đời sống tinh thần càng thêm phong phú.