Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao là người đứng đầu Viện kiểm sát nhân dân tối cao, có vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống tư pháp của Việt Nam. Trách nhiệm của Viện trưởng không chỉ giới hạn ở việc tổ chức, chỉ đạo hoạt động của toàn bộ mạng lưới kiểm sát các cấp mà còn đảm bảo cho pháp luật được thực thi nghiêm minh, bảo vệ công lý, quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức và cá nhân. Viện trưởng được Quốc hội bầu ra theo đề nghị của Chủ tịch nước và chịu sự giám sát trực tiếp từ cơ quan lập pháp tối cao này, đồng thời tham gia vào quyết định các chính sách lớn có liên quan đến hoạt động tư pháp, đặc biệt trong việc phòng, chống tham nhũng, lãng phí cũng như giải quyết các vi phạm nghiêm trọng của pháp luật hình sự.

Bên cạnh đó, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao còn đại diện cho ngành kiểm sát trong quan hệ đối ngoại, trao đổi và hợp tác với các cơ quan, tổ chức quốc tế về lĩnh vực tư pháp và pháp luật. Đây là vị trí yêu cầu cao về phẩm chất chính trị, năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp, bởi mọi quyết định của Viện trưởng đều có tầm ảnh hưởng lớn đến hiệu quả thực thi công lý và niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật quốc gia. Nhờ vị trí lãnh đạo và sự điều hành của Viện trưởng, Viện kiểm sát nhân dân tối cao giữ vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ nền tư pháp xã hội chủ nghĩa, góp phần xây dựng một nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.