Nón mê là một loại nón truyền thống của Việt Nam, đặc biệt phổ biến ở các tỉnh phía Bắc và miền Trung. Nón được đan thủ công từ các loại nguyên liệu thiên nhiên như lá cọ, lá nón hoặc bẹ tre, mang lại cảm giác mát mẻ khi đội vào mùa hè và che chắn tốt dưới trời mưa nhỏ. Đặc trưng của nón mê là phần chóp nón không nhọn như nón lá mà có hình dáng hơi bẹt, thành nón đứng và miệng nón rộng, giúp cho người đội có thể tận dụng tối đa bóng râm để tránh nắng khi làm việc ngoài đồng ruộng. Khung nón cũng được gia cố chắc chắn hơn để phù hợp với các hoạt động lao động chân tay.

Qua thời gian, nón mê không chỉ đơn giản là vật dụng che mưa nắng mà còn trở thành một nét văn hóa gắn bó mật thiết với cuộc sống người dân Việt Nam, nhất là phụ nữ nông thôn. Hình ảnh những người mẹ, người chị đầu đội nón mê, lặn lội giữa đồng là biểu tượng thân thuộc đầy ý nghĩa. Từng chiếc nón mê, dù đã nhuốm màu thời gian, vẫn lưu giữ trong đó cả bàn tay khéo léo và tấm lòng chăm chỉ của người thợ. Khi xã hội phát triển, nhiều vật dụng hiện đại xuất hiện nhưng nón mê vẫn giữ vững vị trí độc đáo trong sinh hoạt đời thường, được nhiều người yêu thích, sưu tầm và sử dụng như một di sản văn hóa quan trọng.

Không chỉ mang ý nghĩa vật chất hữu dụng, nón mê còn được nhiều nghệ nhân sáng tạo bằng những hoa văn, họa tiết tinh tế, mang giá trị thẩm mỹ cao. Loại nón này cũng xuất hiện trong các lễ hội truyền thống, chương trình nghệ thuật, đưa hình ảnh làng quê Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế. Bên cạnh việc bảo vệ người đội khỏi thời tiết khắc nghiệt, nón mê còn kể câu chuyện về một nền văn hóa lao động cần cù, sáng tạo và sự gắn bó bền lâu giữa con người với tự nhiên, tạo nên dấu ấn khó phai trong tâm hồn mỗi người Việt.