Hát Thái ở Sơn La là một hình thức nghệ thuật truyền thống vừa mang tính văn hóa, vừa giàu ý nghĩa tâm linh của người Thái. Những câu hát được truyền từ đời này sang đời khác, chất chứa trong đó là ước mơ, tình cảm và triết lý sống của cộng đồng. Hát Thái không chỉ xuất hiện trong đám cưới, lễ hội mà còn gắn với lao động sản xuất thường ngày. Âm hưởng của hát Thái thường nhẹ nhàng, sâu lắng, lúc vui tươi phấn khích, lúc lại da diết, hoài niệm khiến người nghe như được dẫn dắt đến không gian núi rừng Tây Bắc trữ tình và mộc mạc.

Trong các dịp lễ hội lớn như lễ hội Xên Mường, hát Thái là phần không thể thiếu, quy tụ đông đảo nghệ nhân và người dân cùng nhau tham dự. Tiếng hát kết hợp hòa quyện với điệu múa, trang phục truyền thống và tiếng nhạc của các loại nhạc cụ như cồng chiêng, khèn bè, đàn tính tạo nên bản sắc riêng biệt của vùng đất Sơn La. Thông qua các làn điệu hát trao duyên, hát kể chuyện hay hát đối đáp, người Thái thể hiện sự gắn bó, đoàn kết trong cộng đồng, gửi gắm bao tâm tư, tình cảm cũng như khẳng định nét đặc trưng văn hóa dân tộc.

Ngày nay, để bảo tồn và phát huy giá trị của hát Thái, các thế hệ nghệ nhân đã không ngừng sáng tạo, biên tập lại lời hát cho phù hợp với cuộc sống hiện đại nhưng vẫn giữ nguyên giá trị cốt lõi. Nhiều chương trình văn nghệ và các cuộc thi hát Thái được tổ chức nhằm thu hút thế hệ trẻ, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân Sơn La. Hát Thái từ lâu không chỉ là sợi dây kết nối truyền thống mà còn là niềm tự hào để quảng bá hình ảnh, văn hóa của quê hương đến bạn bè gần xa.