Hợp tác ASEAN đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế, ổn định chính trị và hòa bình khu vực Đông Nam Á. Ra đời năm 1967 với mục tiêu xây dựng một cộng đồng thịnh vượng và an ninh, ASEAN đã không ngừng mở rộng hợp tác đa ngành, từ kinh tế, văn hóa đến giáo dục, khoa học, công nghệ. Các nước thành viên cùng nhau xây dựng nền tảng chung thông qua các hiệp định thương mại tự do, như ASEAN Free Trade Area (AFTA), giúp giảm thuế quan, tăng cường giao lưu thương mại. Việc phối hợp chính sách phát triển cơ sở hạ tầng, du lịch, nông nghiệp, y tế cũng góp phần hỗ trợ lẫn nhau, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trong khu vực.

Ngoài lĩnh vực kinh tế, hợp tác chính trị và an ninh của ASEAN cũng rất nổi bật. Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) là cơ chế quan trọng để tham vấn và đối thoại, giải quyết các tranh chấp, giữ vững hòa bình ổn định. Nhóm các nước thành viên thống nhất nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ, tạo môi trường tin cậy, tôn trọng lẫn nhau. Hợp tác về phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, buôn bán ma túy, và thiên tai được quan tâm đặc biệt trong những năm gần đây. Đặc biệt, trước các thách thức mới như dịch bệnh, biến đổi khí hậu, ASEAN càng khẳng định vai trò là cầu nối đoàn kết giữa các quốc gia thành viên, thúc đẩy phát triển bền vững toàn diện.

Tuy vậy, hợp tác ASEAN vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như sự khác biệt về trình độ phát triển kinh tế, thể chế chính trị của các nước thành viên và các tranh chấp chủ quyền biển đảo. Để phát huy tối đa tiềm năng hợp tác, các nước ASEAN cần tiếp tục củng cố niềm tin, hoàn thiện các cơ chế phối hợp hiệu quả, nâng cao năng lực hội nhập sâu rộng với thế giới. Sự đoàn kết, liên kết chặt chẽ sẽ giúp ASEAN vững mạnh hơn, tạo thế đứng riêng trên trường quốc tế, góp phần tích cực vào sự hòa bình, an ninh và phát triển bền vững của khu vực lẫn toàn cầu.