Cây nêu là một biểu tượng quan trọng trong truyền thống Tết cổ truyền của người Việt, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Mỗi dịp Tết đến, vào khoảng chiều 30 tháng Chạp, các gia đình lại chuẩn bị dựng cây nêu trước sân hoặc đầu làng. Nguyên liệu dựng cây nêu thường là tre già, cao, thẳng, tượng trưng cho sự thanh khiết và sức sống mãnh liệt. Trên thân cây nêu, người ta treo nhiều vật như túi nhỏ đựng đất bột kết, vài chiếc chuông nhỏ hay hình vẽ tượng trưng nhằm xua đuổi tà ma, bảo vệ bình an cho gia đình. Người Việt tin rằng trong những ngày Tết, đây là thời gian các thế lực ma quỷ dễ lộng hành, nên dựng cây nêu vừa để báo hiệu Tết vừa để tạo vùng cấm linh thiêng trước cửa nhà.

Nghi lễ dựng cây nêu không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng. Khi cây nêu được dựng lên, đó là dấu hiệu báo mùa xuân mới đã về, là thời điểm mọi người cùng nhau tạm gác lại những lo toan bộn bề của năm cũ để hướng tới một khởi đầu đầy hy vọng. Việc tụ họp bên cây nêu giúp các thành viên trong gia đình và dân làng tăng thêm gắn kết, chia sẻ niềm vui đoàn viên. Bên cạnh đó, tục lệ này cũng nhắc nhở con cháu về truyền thống uống nước nhớ nguồn, gìn giữ bản sắc văn hóa vốn được ông bà truyền lại qua nhiều thế hệ. Tuy ngày nay cây nêu không còn phổ biến như trước nhưng ý nghĩa tinh thần và giá trị nhân văn từ tục lệ này vẫn luôn sống mãi trong tâm thức người Việt mỗi độ Tết đến xuân về.