Kinh Bắc là một tên gọi mang tính lịch sử, gắn liền với vùng đất phía bắc của kinh thành Thăng Long xưa, hay nói cách khác là khu vực nằm ở phía bắc của sông Hồng. Qua các thời kỳ, địa danh Kinh Bắc đã từng là một đơn vị hành chính lớn dưới triều Lý, Trần, Lê, và Nguyễn. Trung tâm của vùng đất này chính là phủ Bắc Ninh, về sau được tổ chức lại thành tỉnh Bắc Ninh. Như vậy, khi nhắc đến Kinh Bắc, người ta thường liên tưởng đến tỉnh Bắc Ninh ngày nay, mặc dù phạm vi ban đầu của Kinh Bắc rộng hơn, bao gồm cả một phần các tỉnh như Bắc Giang, Hà Nội, Hưng Yên.

Bắc Ninh không chỉ nổi tiếng là chiếc nôi của dân ca quan họ mà còn là mảnh đất ghi dấu nhiều di tích lịch sử, văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam. Nơi đây từng là vùng đất khoa bảng, sản sinh ra nhiều trạng nguyên, tiến sĩ nổi tiếng trong lịch sử. Kinh Bắc cũng là địa bàn giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa, tạo nên nét độc đáo riêng biệt. Tuy tên gọi "Kinh Bắc" hiện nay không còn được dùng để chỉ một đơn vị hành chính cụ thể, nhưng tỉnh Bắc Ninh vẫn được xem là kế thừa truyền thống của vùng đất Kinh Bắc xưa và giữ vai trò trung tâm trong văn hóa và lịch sử của khu vực này.

Ngày nay, khi nói đến Kinh Bắc trong đời sống văn hóa và nghệ thuật, đặc biệt qua những làn điệu quan họ, mọi người mặc nhiên coi đó là hình ảnh đại diện của tỉnh Bắc Ninh. Dù địa giới hành chính đã thay đổi theo thời gian, song ký ức về vùng Kinh Bắc vẫn in đậm trong tâm hồn người Việt. Bắc Ninh không chỉ tiếp nối truyền thống mà còn phát triển mạnh mẽ về kinh tế, xã hội, đóng vai trò quan trọng trong vùng thủ đô Hà Nội mở rộng. Chính vì thế, Kinh Bắc – Bắc Ninh không chỉ là biểu trưng cho giá trị lịch sử mà còn là điểm sáng cho sự phát triển hài hòa giữa quá khứ và hiện tại.