Nhắc đến Xuân Quỳnh, bên cạnh những bài thơ nổi tiếng đã đi vào lòng người qua trang sách, không thể không nhắc đến những ca khúc phổ thơ của bà. Nét đặc sắc trong sáng tác của Xuân Quỳnh chính là ngôn từ giản dị, gần gũi nhưng gợi nhiều khắc khoải, khao khát và những suy tư sâu thẳm về cuộc đời, tình yêu, thiên nhiên. Khi thơ Xuân Quỳnh được các nhạc sĩ tài hoa chuyển thể thành bài hát, vẻ đẹp dung dị và xúc cảm mãnh liệt của thơ càng được tôn lên nhờ âm nhạc. Tiêu biểu cho số đó là bài hát “Thuyền và biển” do Phan Huỳnh Điểu phổ nhạc, đã trở thành một bản tình ca bất hủ của nhiều thế hệ yêu âm nhạc Việt Nam.

Thơ Xuân Quỳnh thường dung dị mà sâu lắng, diễn tả tâm trạng của người phụ nữ trong tình yêu và cuộc sống với những cung bậc rất riêng mà vẫn đầy tính nhân văn. Âm nhạc khi đến với những câu thơ này như mở ra một chiều không gian mới, khiến trái tim người nghe dễ dàng rung cảm. Chẳng hạn, “Sóng” - một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Xuân Quỳnh, khi được Đoàn Chuẩn phổ nhạc, đã trở thành một ca khúc say đắm, mô tả nỗi khắc khoải đợi chờ, nhớ mong trong tình yêu của người con gái qua hình ảnh những con sóng ngàn trùng. Chính âm nhạc làm dày thêm tầng nghĩa biểu tượng của hình ảnh sóng trong thơ, đồng thời truyền tải thông điệp sâu xa và mạnh mẽ hơn.

Ca khúc phổ thơ Xuân Quỳnh không chỉ đơn thuần kế thừa vẻ đẹp thi ca mà còn mang đến cho bài thơ một đời sống mới qua giai điệu, nhịp điệu của âm nhạc. Những bài hát này giúp thơ Xuân Quỳnh đến gần hơn với đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ, tạo nên sự giao thoa giữa hai loại hình nghệ thuật. Âm hưởng dịu dàng mà cháy bỏng của âm nhạc kết hợp với chất trữ tình trong thơ đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người yêu thơ, yêu nhạc. Như vậy, thơ Xuân Quỳnh, qua con đường âm nhạc, đã góp phần làm phong phú thêm tâm hồn người Việt.